Azərbaycan və Ukrayna arasındakı münasibətlər həm tarixi köklərə, həm də müasir strateji tərəfdaşlığa söykənən dərin əlaqələrlə xarakterizə olunur. 2026-cı ilin aprel ayına olan ən son məlumatlara görə, bu münasibətlər xüsusilə hərbi-texniki və humanitar sahələrdə yeni bir mərhələyə qədəm qoyub.
Azərbaycan və Ukrayna bir-birinin suverenliyini və ərazi bütövlüyünü beynəlxalq səviyyədə daim dəstəkləyirlər.
25 aprel 2026-cı il tarixində Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin Azərbaycana rəsmi səfəri baş tutmuşdur. Bu, müharibənin başlanmasından bəri onun Bakıya ilk səfəridir.
Hər iki ölkə GUAM çərçivəsində və ikitərəfli formatda sıx əməkdaşlıq edir.
Enerji sahəsi münasibətlərin onurğa sütununu təşkil edir. Azərbaycanın dövlət neft şirkəti SOCAR Ukraynanın yanacaq bazarında əsas oyunçulardan biridir və ölkə daxilində geniş yanacaqdoldurma məntəqələri şəbəkəsinə malikdir.
İki ölkə arasındakı ticarət dövriyyəsi 500 milyon dolları ötüb və bu rəqəmin artırılması üçün yeni logistik layihələr (məsələn, Ələt Azad İqtisadi Zonası vasitəsilə) planlaşdırılır.
2026-cı il səfəri zamanı ən diqqətçəkən məqamlardan biri hərbi-sənaye kompleksi üzrə imzalanan sazişlərdir. PUA-ların (dronların) və digər hərbi təyinatlı məhsulların birgə istehsalı ilə bağlı razılaşmalar əldə edilib. Tərəflər arasında təhlükəsizlik və müdafiə sahəsində cəmi 6 yeni dövlətlərarası saziş imzalanıb.
Azərbaycan Ukraynaya müntəzəm olaraq humanitar yardımlar göstərir:
- Ukraynanın enerji infrastrukturuna dəstək məqsədilə transformatorlar və generatorlar göndərilir (indiyədək 11-dən çox yardım paketi).
- Azərbaycan Ukraynanın İrpin şəhərində məktəblərin və infrastrukturun bərpasında fəal iştirak edir. Son olaraq İrpinə 5 elektrik avtobusu hədiyyə edilib.
- Müharibədən zərər çəkmiş ukraynalı uşaqların Azərbaycanda reabilitasiya proqramlarına cəlb edilməsi davamlı xarakter daşıyır.
Maraqlı bir məqam odur ki, 2026-cı ilin aprelində Rusiya və Ukrayna arasında mümkün danışıqlar üçün Azərbaycanın (Bakının) neytral və təhlükəsiz platforma olması təklifləri hər iki tərəf (Rusiya və Ukrayna) tərəfindən müsbət qarşılanmışdır. Bu, Azərbaycanın regionda balanslı və etibarlı tərəfdaş imicini daha da gücləndirir.
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin səfəri, həm regionun geosiyasi mənzərəsi, həm də iki ölkə arasındakı münasibətlərin keyfiyyətcə yeni müstəviyə keçməsi baxımından tarixi hesab olunur.
Azərbaycan bu səfərlə bir daha sübut etdi ki, o, həm Qərb, həm də Rusiya ilə münasibətləri qoruyaraq mürəkkəb münaqişələrdə strateji neytrallığını saxlaya bilən nadir ölkələrdən biridir. Zelenskinin Bakı səfəri zamanı Rusiya ilə Ukrayna arasında mümkün sülh danışıqları üçün Azərbaycanın “neytral platforma” kimi seçilməsi müzakirələri səfərin ən böyük siyasi nəticəsidir.
Sadiq Rzayev,
Nizami rayonu 210 saylı tam orta məktəbin tarix müəllimi
