Azərbaycan Respublikası ilə Özbəkistan Respublikası arasında münasibətlər tarixi, milli-mənəvi və mədəni yaxınlıq üzərində formalaşaraq müasir dövrdə çoxşaxəli dövlətlərarası tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlib. İki xalqı birləşdirən ortaq dəyərlər və tarixi bağlar siyasi münasibətlərin inkişafı üçün möhkəm zəmin yaradıb. Son illərdə Azərbaycan və Özbəkistan rəhbərlərinin qarşılıqlı səfərləri, yüksək səviyyəli görüşləri və müntəzəm siyasi dialoqu əlaqələrin daha da intensivləşməsinə səbəb olub. Qarşılıqlı etimad mühitinin möhkəmlənməsi nəticəsində ikitərəfli münasibətlər yalnız diplomatik əlaqələr çərçivəsində deyil, iqtisadi, humanitar, nəqliyyat və digər mühüm sahələrdə də ardıcıl şəkildə inkişaf etdirilir.
İqtisadi əməkdaşlıq Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin ən dinamik istiqamətlərindən birini təşkil edir. İki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin artırılması, qarşılıqlı investisiyaların təşviqi və sənaye kooperasiyasının genişləndirilməsi üçün əhəmiyyətli imkanlar mövcuddur. Azərbaycan şirkətlərinin Özbəkistanda müxtəlif layihələrə sərmayə yatırması, birgə müəssisələrin yaradılması və istehsal sahələrinin inkişaf etdirilməsi iqtisadi tərəfdaşlığın praktiki nəticələrini göstərir. Eyni zamanda kənd təsərrüfatı, energetika, nəqliyyat, logistika, mədənçilik və digər istiqamətlərdə əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi iki ölkənin iqtisadi potensiallarının bir-birini tamamlamasına şərait yaradır. Bu prosesin mühüm xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, siyasi səviyyədə əldə olunan razılaşmalar getdikcə daha çox konkret biznes və investisiya layihələrinə çevrilir.
Nəqliyyat və regional bağlantılar da Azərbaycan–Özbəkistan əməkdaşlığında xüsusi strateji əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyi və inkişaf etdirilən nəqliyyat infrastrukturu Mərkəzi Asiya ölkələrinin Qərb istiqamətində bazarlara çıxış imkanlarının genişləndirilməsi üçün mühüm üstünlük yaradır. Özbəkistanın iqtisadi potensialının Azərbaycan üzərindən keçən marşrutlarla daha geniş beynəlxalq ticarət şəbəkələrinə inteqrasiyası iki ölkənin qarşılıqlı maraqlarına cavab verir. Orta Dəhlizin imkanlarının genişləndirilməsi, Xəzər üzərindən daşımaların artırılması və logistika infrastrukturunun təkmilləşdirilməsi Bakı ilə Daşkənd arasında iqtisadi əlaqələrin regional miqyasını daha da böyüdə bilər. Bununla yanaşı, iki ölkənin Türk Dövlətləri Təşkilatı və digər beynəlxalq platformalarda əməkdaşlığı siyasi əlaqələrin regional müstəvidə də möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Humanitar və mədəni münasibətlər isə Azərbaycan–Özbəkistan tərəfdaşlığının mənəvi əsaslarını təşkil edir. Azərbaycan və Özbəkistan xalqları arasında tarixi bağlılıq, dil və mədəniyyət yaxınlığı, ədəbiyyat və incəsənət sahəsində qarşılıqlı əlaqələr dövlətlərarası münasibətlərin daha dərin ictimai dayaqlara söykənməsini təmin edir. Təhsil, elm, mədəniyyət və turizm sahələrində təmasların artırılması xalqlar arasında qarşılıqlı tanıma və etimadı daha da gücləndirir. Mövcud mənəvi yaxınlığın iqtisadi və siyasi əməkdaşlıqla tamamlanması Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərini region üçün nümunəvi tərəfdaşlıq modelinə çevirir. Qarşıdakı dövrdə yeni investisiya layihələrinin reallaşdırılması, ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsi, nəqliyyat bağlantılarının gücləndirilməsi və beynəlxalq məsələlər üzrə koordinasiyanın artırılması Bakı–Daşkənd münasibətlərinin strateji əhəmiyyətini daha da yüksəldə bilər.
Ləman Məmmədova,
YAP Xəzər RT-ı gənc fəalı
