Azərbaycançılıq ideyasının siyasi mahiyyətini anlamaq üçün 1990-cı illərin əvvəllərində ölkənin üzləşdiyi mürəkkəb proseslərə nəzər salmaq lazımdır. Yeni müstəqil dövlətin qarşısında həm milli kimliyin qorunması, həm də müxtəlif sosial qrupları vahid siyasi məkan ətrafında birləşdirmək vəzifəsi dayanırdı. 3 oktyabr 1993-cü ildə Ulu Öndər Heydər Əliyevin Prezident seçilməsi bu baxımdan dövlətçilik ideologiyasının sistemləşdirilməsi mərhələsinin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər.
Azərbaycançılıq yalnız milli mənsubiyyət anlayışı ilə məhdudlaşmır. Onun dövlətçilik məzmunu Azərbaycan dövlətinin müstəqilliyi, ərazi bütövlüyü, milli-mənəvi dəyərlərin qorunması, müxtəlifliyə hörmət və vətəndaş həmrəyliyi kimi istiqamətləri özündə birləşdirir. Rəsmi dövlət sənədlərində də azərbaycançılıq müstəqil dövlət quruculuğunun ideoloji əsaslarından biri kimi xarakterizə edilir.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi fəaliyyətində milli kimlik məsələsi ilə dövlətçilik məsələsi arasında sıx əlaqə müşahidə olunur. Dövlət müstəqilliyi yalnız siyasi sərhədlərin mövcudluğu ilə təmin edilmir. Onun davamlılığı üçün cəmiyyətin dövlətə bağlılığı, milli maraqların dərk edilməsi və müxtəlif təbəqələrin ümumi siyasi məqsədlər ətrafında birləşməsi də vacibdir. 1993-cü ildən sonrakı dövlət quruculuğunda bu yanaşma mühüm yer tutdu.
Azərbaycançılıq ideyasının başqa bir mühüm tərəfi tarixi yaddaşın qorunmasıdır. Milli dövlət quruculuğu tarixə münasibətin obyektiv və bütöv olmasını tələb edir. Müxtəlif tarixi dövrlərin yalnız siyasi qarşıdurmalar prizmasından deyil, həmin dövrlərin sosial, iqtisadi, elmi və mədəni nəticələri ilə birlikdə öyrənilməsi milli özünüdərk baxımından əhəmiyyətlidir.
Bu mənada 3 oktyabr 1993-cü il yalnız siyasi hakimiyyət dəyişikliyinin deyil, milli dövlətçilik düşüncəsinin yeni mərhələsinin başlanğıcı kimi də təhlil edilə bilər. Ulu Öndər Heydər Əliyevin Prezident seçilməsi ilə Azərbaycançılıq ideyası dövlət quruculuğu prosesinin mühüm konseptual istiqamətlərindən birinə çevrildi. Bu yanaşma müstəqil Azərbaycanın siyasi və mənəvi inkişafında uzunmüddətli təsir göstərən amillərdən biri oldu.
Sülhanə Nəsibova,
YAP Nizami rayon təşkilatının “Bəkir Çobanzadə küçəsi, 345” ərazi partiya təşkilatının sədr müavini
