Azərbaycan xalqının çoxəsrlik tarixində elə hadisələr var ki, onların əhəmiyyəti yalnız baş verdiyi dövrlə məhdudlaşmır, gələcək nəsillərin düşüncəsinə, milli yaddaşına və dövlətçilik təfəkkürünə də təsir göstərir. 8 Noyabr – Zəfər Günü məhz belə tarixi hadisələrdəndir. Bu möhtəşəm gün xalqımızın iradəsinin, milli həmrəyliyinin, Vətən sevgisinin və azadlıq əzminin təntənəsi kimi Azərbaycan tarixində özünəməxsus yer tutur. Zəfər Günü təkcə hərbi uğurun qeyd edildiyi tarix deyil, həm də milli qürurun yüksəldiyi, tarixi ədalətin bərpa olunduğu və müstəqil dövlətimizin gücünün nümayiş etdirildiyi əlamətdar gündür. Bu qələbə Azərbaycan xalqının gələcəyə daha böyük inamla baxmasına, öz dövlətinin imkanlarına güvənməsinə və milli məqsədlər ətrafında daha sıx birləşməsinə güclü təkan verib.
Azərbaycanın müasir tarixində 2020-ci il xüsusi mərhələ təşkil edir. Həmin ilin payızında başlayan Vətən müharibəsi xalqımızın uzun illər davam edən torpaq həsrətinin sona çatması istiqamətində həlledici hadisəyə çevrildi. Otuz ilə yaxın müddətdə Ermənistanın işğalı altında qalan ərazilərimizin azad edilməsi Azərbaycanın əsas milli məqsədlərindən biri idi. Bu məqsəd uğrunda aparılan mübarizə xalqın yaddaşında dərin iz buraxmış, şəhidlərimizin qanı, qazilərimizin qəhrəmanlığı və milyonlarla insanın sarsılmaz iradəsi ilə bağlı müqəddəs bir amala çevrilmişdi. 44 gün davam edən Vətən müharibəsi bu amalın reallaşmasının mümkünlüyünü bütün dünyaya göstərdi.
Müharibə dövründə Azərbaycan cəmiyyəti vahid məqsəd ətrafında birləşərək misilsiz həmrəylik nümayiş etdirdi. Cəbhədə döyüşən əsgər və zabitlərimizin qəhrəmanlığı, arxa cəbhədə xalqın göstərdiyi dəstək, gənclərin Vətən uğrunda mübarizəyə hazır olması və hər bir vətəndaşın qələbəyə inamı milli birliyin gücünü ortaya qoydu. Bu birlik Azərbaycanın tarixi sınaq qarşısında necə möhkəm dayandığını göstərən əsas amillərdən biri oldu. Zəfərin arxasında yalnız hərbi güc deyil, həm də güclü dövlətçilik iradəsi, milli mənəvi dəyərlərə bağlılıq və Vətən qarşısında məsuliyyət hissi dayanırdı.
Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusunun əldə etdiyi tarixi nailiyyətlər ölkəmizin müstəqillik tarixində yeni mərhələnin əsasını qoydu. Dövlət başçısının qətiyyətli mövqeyi, ordunun döyüş qabiliyyəti, müasir hərbi imkanlar və xalqın rəhbər ətrafında birləşməsi qələbənin əldə olunmasında mühüm rol oynadı. Vətən müharibəsi Azərbaycanın öz milli maraqlarını qorumaq, beynəlxalq hüququn prinsiplərinə əsaslanaraq ərazi bütövlüyünü bərpa etmək əzmini nümayiş etdirdi. Bu uğur ölkəmizin siyasi iradəsinin və hərbi qüdrətinin təcəssümü kimi tarixə düşdü.
8 Noyabrın Zəfər Günü kimi qeyd olunması təsadüfi deyil. 2020-ci il noyabrın 8-də Şuşa şəhərinin işğaldan azad edilməsi müharibənin taleyində həlledici rol oynadı. Qarabağın mədəniyyət paytaxtı hesab edilən Şuşanın azadlığı həm hərbi, həm də mənəvi baxımdan böyük əhəmiyyət daşıyırdı. Dağlıq ərazidə yerləşən, mürəkkəb relyefə malik şəhərin qəhrəmanlıqla azad edilməsi Azərbaycan hərb tarixinin ən yaddaqalan səhifələrindən biri oldu. Şuşanın azad edilməsi ilə Azərbaycan xalqının milli qüruru daha da yüksəldi, ölkənin qələbəyə olan inamı möhkəmləndi və müharibənin başa çatması üçün həlledici şərait yarandı.
Şuşa yalnız coğrafi məkan deyil, Azərbaycan xalqının mədəni kimliyinin, ədəbiyyatının, musiqisinin və tarixi yaddaşının ayrılmaz hissəsidir. Bu şəhər dahi sənətkarların, şairlərin, bəstəkarların və musiqi xadimlərinin yetişdiyi, milli mədəniyyətimizin zənginləşdiyi mühüm mərkəzlərdən biridir. Şuşanın azad olunması ilə xalqımızın mədəni irsinin qorunması və şəhərin tarixi simasının bərpası üçün yeni imkanlar yarandı. Buna görə də 8 Noyabrın mahiyyəti təkcə hərbi qələbə ilə məhdudlaşmır; bu tarix milli kimliyimizin, mədəni yaddaşımızın və mənəvi bütövlüyümüzün bərpasını da ifadə edir.
Zəfər Günü xalqımızın keçmişinə ehtiramla yanaşı, gələcək qarşısında məsuliyyətini də xatırladır. Bu qələbəyə aparan yol asan olmayıb. Ermənistanın işğal siyasəti nəticəsində yüz minlərlə azərbaycanlı doğma torpaqlarından didərgin düşüb, şəhər və kəndlərimiz dağıdılıb, tarixi və dini abidələrimizə ciddi ziyan vurulub. Məcburi köçkün həyatı yaşayan insanlar illərlə doğma yurdlarına qayıtmaq ümidi ilə yaşayıblar. Onların qəlbindəki Vətən həsrəti, itirilmiş evlərin xatirəsi və torpaqların azad olunacağına olan inam milli yaddaşımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Zəfər bu həsrətin sona çatması üçün tarixi imkan yaratdı və xalqımızın ədalətə olan inamını doğrultdu.
Azərbaycanın əldə etdiyi qələbə beynəlxalq münasibətlər baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Ölkəmiz ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində öz iradəsini ortaya qoyaraq beynəlxalq hüququn prinsiplərinə sadiqliyini nümayiş etdirdi. Müharibə nəticəsində yaranmış yeni reallıqlar regionda sülhün, təhlükəsizliyin və əməkdaşlığın təmin olunması üçün yeni imkanlar açdı. Azərbaycanın mövqeyi ondan ibarətdir ki, davamlı sülh qarşılıqlı hörmətə, suverenliyə və ərazi bütövlüyünə əsaslanmalıdır. Bu baxımdan Zəfər Günü yalnız keçmişdə qazanılmış uğurun xatırlanması deyil, həm də regionda sabitliyin və normal münasibətlərin qurulması üçün yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər.
Qələbənin ən böyük mənəvi dayaqlarından biri şəhidlərimizin xatirəsidir. Vətən müharibəsində canından keçən qəhrəmanlarımız Azərbaycanın azadlığı və ərazi bütövlüyü uğrunda ən ali fədakarlıq nümunəsi göstəriblər. Onların hər biri xalqımızın yaddaşında əbədi yaşayacaq. Şəhid ailələrinə göstərilən diqqət, qazilərin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi və müharibə iştirakçılarının cəmiyyətə inteqrasiyası dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindəndir. Bu insanların fədakarlığına ehtiram göstərmək yalnız mənəvi borc deyil, həm də dövlətçilik ənənələrimizin qorunmasının vacib şərtidir. Zəfər Günündə bayraqlarımız yüksəldikcə, qələbə sevinci yaşandıqca bu uğurun hansı ağır itkilər və böyük qəhrəmanlıqlar bahasına əldə edildiyi unudulmamalıdır.
Vətən müharibəsi Azərbaycan gəncliyinin vətənpərvərlik ruhunu da parlaq şəkildə üzə çıxardı. Döyüş meydanında göstərilən cəsarət, milli maraqların müdafiəsi naminə nümayiş etdirilən fədakarlıq gənc nəslə örnək oldu. Bu gün gənclərin üzərinə düşən əsas vəzifələrdən biri qazanılmış tarixi nailiyyətləri qorumaq, ölkənin inkişafına töhfə vermək və milli dəyərlərə sadiq qalmaqdır. Müasir Azərbaycan gənci yüksək təhsil almalı, müasir texnologiyalara yiyələnməli, peşəkar bacarıqlarını inkişaf etdirməli və dövlətin gələcək inkişafında fəal iştirak etməlidir. Çünki güclü dövlətin davamlılığı yalnız hərbi qüdrətlə deyil, həm də savadlı, təşəbbüskar və məsuliyyətli vətəndaşların fəaliyyəti ilə təmin olunur.
Zəfərin qorunması onun siyasi və hərbi nəticələrinin möhkəmləndirilməsi ilə yanaşı, azad edilmiş ərazilərin bərpasını və iqtisadi həyatın canlandırılmasını da tələb edir. Müharibədən sonra Azərbaycanın qarşısında yeni vəzifələr meydana çıxıb. Dağıdılmış şəhər və kəndlərin yenidən qurulması, müasir infrastrukturun yaradılması, insanların doğma yurdlarına qayıdışının təmin edilməsi və regionun iqtisadi potensialının reallaşdırılması bu vəzifələrin əsas istiqamətlərindəndir. Dövlət tərəfindən həyata keçirilən Böyük Qayıdış proqramı azad edilmiş ərazilərdə həyatın yenidən canlandırılmasına, yaşayış məntəqələrinin bərpasına və insanların təhlükəsiz şəraitdə məskunlaşmasına yönəlib.
İşğaldan azad edilmiş torpaqlarda aparılan quruculuq işləri qələbənin real nəticələrini əks etdirir. Yeni yolların çəkilməsi, yaşayış evlərinin tikilməsi, məktəblərin və tibb müəssisələrinin yaradılması, enerji və kommunikasiya infrastrukturunun qurulması həmin ərazilərdə müasir həyat şəraitinin formalaşdırılmasına xidmət edir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən layihələr bölgənin ölkənin iqtisadi sisteminə inteqrasiyasını sürətləndirir, yeni məşğulluq imkanları yaradır və insanların doğma torpaqlarına qayıdışını dəstəkləyir. Beləliklə, Zəfərin siyasi və hərbi nəticələri quruculuq, inkişaf və davamlı məskunlaşma prosesi ilə daha da möhkəmlənir.
Qarabağın dirçəldilməsi Azərbaycanın gələcəyə yönəlmiş inkişaf strategiyasının mühüm hissəsidir. Azad edilmiş ərazilərdə müasir şəhərsalma prinsiplərinin tətbiqi, innovativ texnologiyalardan istifadə, ekoloji yanaşmaların nəzərə alınması və iqtisadi fəaliyyət üçün əlverişli mühitin yaradılması ölkənin uzunmüddətli hədəflərinə uyğundur. Bu torpaqlarda qurulan yeni həyat həm keçmişin ağır izlərinin aradan qaldırılmasını, həm də daha müasir və dayanıqlı gələcəyin formalaşdırılmasını ifadə edir. Hər bir bərpa olunan yaşayış məntəqəsi, tikilən məktəb və yaradılan istehsal sahəsi Azərbaycanın qələbədən sonra da öz inkişaf yolunu inamla davam etdirdiyinin göstəricisidir.
Zəfər Günü həmçinin milli həmrəyliyin qorunmasının vacibliyini xatırladır. Vətən müharibəsi zamanı cəmiyyətin müxtəlif təbəqələrinin eyni məqsəd ətrafında birləşməsi ölkəmizin ən böyük üstünlüklərindən biri oldu. Bu birlik dövlətin möhkəmlənməsinə, milli maraqların qorunmasına və çətinliklərin dəf edilməsinə kömək edir. Qələbədən sonrakı dövrdə də milli həmrəyliyin davam etdirilməsi, cəmiyyətdə qarşılıqlı hörmətin möhkəmləndirilməsi və dövlətçilik dəyərlərinin qorunması mühüm əhəmiyyət daşıyır. Xalqın birliyi yalnız tarixi sınaqlarda deyil, gündəlik həyatın bütün sahələrində özünü göstərməli, ölkənin inkişafına yönələn təşəbbüslərin əsas dayağına çevrilməlidir.
Bu əlamətdar günün gələcək nəsillərə çatdırılması da xüsusi məsuliyyət tələb edir. Gənclər Zəfər tarixini yalnız dərsliklərdən öyrənməməli, bu qələbənin hansı tarixi şəraitdə əldə olunduğunu, xalqımızın hansı sınaqlardan keçdiyini və şəhidlərimizin hansı fədakarlıq göstərdiyini dərindən dərk etməlidirlər. Tarixi yaddaşın qorunması milli kimliyin möhkəmlənməsinə, vətənpərvərlik hisslərinin güclənməsinə və dövlətə bağlılığın artmasına xidmət edir. Zəfər Günü ilə bağlı keçirilən tədbirlər, maarifləndirici layihələr və mədəni proqramlar bu baxımdan mühüm rol oynayır. Hər bir yeni nəsil əldə edilmiş qələbənin dəyərini anlamalı və Azərbaycanın gələcək uğurlarına öz töhfəsini verməlidir.
Azərbaycanın Zəfəri xalqın öz gücünə inamını artırmaqla yanaşı, ölkənin beynəlxalq nüfuzunun yüksəlməsinə də təsir göstərdi. Müstəqil siyasət yürüdən, milli maraqlarını qətiyyətlə müdafiə edən və qarşıya qoyduğu məqsədlərə nail olmağı bacaran Azərbaycan regional və beynəlxalq proseslərdə fəal iştirakını davam etdirir. Ölkənin diplomatik əlaqələrinin genişlənməsi, iqtisadi imkanlarının artması və nəqliyyat-kommunikasiya layihələrində rolunun güclənməsi gələcək inkişaf üçün yeni perspektivlər yaradır. Bu nailiyyətlərin davamlı olması üçün siyasi sabitlik, iqtisadi dayanıqlılıq, insan kapitalının inkişafı və cəmiyyətin birliyi əsas şərtlər olaraq qalır.
8 Noyabrın mənası keçmişin qəhrəmanlıq salnaməsini yad etməklə bitmir. Bu tarix Azərbaycan xalqının öz gələcəyini müəyyən etmək əzmini, dövlət müstəqilliyini qorumaq iradəsini və milli məqsədlər uğrunda birləşmək bacarığını təcəssüm etdirir. Qələbə xalqımıza göstərdi ki, möhkəm iradə, güclü dövlətçilik və milli həmrəylik ən çətin problemlərin həlli üçün əsas dayaqlardandır. Qarşıda duran vəzifələr isə əldə edilmiş nailiyyətlərin qorunması, iqtisadiyyatın inkişaf etdirilməsi, azad edilmiş ərazilərin dirçəldilməsi və gələcək nəsillər üçün daha güclü Azərbaycanın qurulmasıdır.
8 Noyabr – Zəfər Günü hər bir azərbaycanlının qəlbində qürur, minnətdarlıq və məsuliyyət hissi yaradan müqəddəs tarixdir. Bu gün şəhidlərimizin əziz xatirəsini ehtiramla yad edir, qazilərimizin qəhrəmanlığını yüksək qiymətləndirir, Azərbaycan Ordusunun gücü və xalqımızın birliyi ilə qazanılmış tarixi uğuru qeyd edirik. Zəfər xalqımızın keçmişdən aldığı gücü gələcəyə daşıyan, milli iradəni və dövlətçilik düşüncəsini möhkəmləndirən böyük mənəvi sərvətdir. Bu sərvəti qorumaq, Azərbaycanın inkişafına töhfə vermək və milli həmrəyliyi yaşatmaq hər bir vətəndaşın məsuliyyətidir. Zəfər Günü tariximizin şərəfli səhifəsi olmaqla yanaşı, müstəqil, güclü və firavan gələcəyimizə olan inamın da parlaq ifadəsidir.
Ramil Mirzəyev,
YAP Xətai rayon təşkilatının sədri
