İşğaldan azad olunmuş ərazilərin bərpası Azərbaycanın qarşısında duran mühüm dövlətvəzifələrindən biridir. Bu prosesin əsas məqsədi dağıdılmış yaşayış məntəqələrini yenidənqurmaqla yanaşı, həmin ərazilərdə müasir, təhlükəsiz və davamlı yaşayış mühiti yaratmaqdır. Zəngilan rayonunun Ağalı kəndində həyata keçirilən “Ağıllı kənd” layihəsi bu məqsədlərə uyğunolaraq formalaşdırılan yenilikçi yanaşmanın nümunəsidir. Layihə kənd həyatının ənənəvixüsusiyyətlərini müasir texnologiyalar və infrastruktur imkanları ilə uzlaşdırmağa yönəlib.
Prezident İlham Əliyev 2021-ci il aprelin 26-da Zəngilana səfəri zamanı Zəngilanın birinci, ikinci və üçüncü Ağalı kəndlərini əhatə edən “Ağıllı kənd” layihəsinin təməlqoyma mərasimindəiştirak etmişdir. Bu addım bölgədə yeni yaşayış məntəqələrinin planlı şəkildə qurulması vəinsanların doğma torpaqlara qayıdışı üçün şəraitin yaradılması baxımından əhəmiyyətli mərhələoldu. Layihənin həyata keçirilməsi işğaldan azad edilmiş ərazilərdə yenidənqurma işlərininyalnız əvvəlki vəziyyətin bərpası ilə məhdudlaşmadığını, daha müasir inkişaf modelinintətbiqinə yönəldiyini göstərir.
Ağıllı kənd konsepsiyasının əsas xüsusiyyətlərindən biri texnologiyaların gündəlik yaşayışınmüxtəlif sahələrinə inteqrasiyasıdır. Müasir rabitə imkanları, rəqəmsal xidmətlər, enerjitəchizatının səmərəli təşkili və kommunal infrastrukturun yenilənməsi insanların həyatkeyfiyyətini yüksəltmək üçün mühüm vasitələrdir. Bu cür layihələrdə məqsəd yalnız yeni evlərintikilməsi deyil, sakinlərin uzunmüddətli ehtiyaclarını qarşılayan bütöv yaşayış mühitininformalaşdırılmasıdır.
Kəndlərin inkişafında iqtisadi imkanların yaradılması da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Əhalinindoğma yurda qayıtması üçün yaşayış şəraitinin təmin olunması ilə yanaşı, məşğulluqimkanlarının genişləndirilməsi, kənd təsərrüfatının inkişafı və kiçik sahibkarlığın dəstəklənməsivacibdir. Ağalıda yaradılan müasir infrastruktur bu istiqamətlər üzrə fəaliyyətin genişlənməsinəşərait yarada bilər. Əhalinin iqtisadi fəallığının artması kəndin sosial həyatını canlandırır vəbölgənin davamlı inkişafına töhfə verir.
Zəngilanın əlverişli təbii şəraiti kənd təsərrüfatının və digər təsərrüfat sahələrinin inkişafı üçünimkanlar yaradır. Bu potensialdan səmərəli istifadə etmək üçün müasir suvarma üsullarının, məhsuldar texnologiyaların və rəqəmsal idarəetmə həllərinin tətbiqi əhəmiyyətlidir. Əkinçilik, heyvandarlıq və yerli məhsulların emalı kimi istiqamətlərin inkişafı həm məşğulluğu artıra, həmdə bölgənin iqtisadi dövriyyəsini genişləndirə bilər.
Müasir kənd modelində sosial xidmətlərin əlçatanlığı da əsas meyarlardandır. Təhsil, səhiyyə, ictimai xidmətlər və rabitə imkanları yaşayış məntəqəsinin davamlılığını təmin edən amillərsırasındadır. İnsanlar yalnız evlərinə qayıtmaq deyil, həm də öz övladlarının gələcəyini həminərazidə qurmaq, peşə fəaliyyəti ilə məşğul olmaq və cəmiyyətin həyatında iştirak etməkistəyirlər. Buna görə də quruculuq işləri insan ehtiyaclarını mərkəzə qoyan yanaşma iləaparılmalıdır.
“Ağıllı kənd” layihəsi işğaldan azad edilmiş ərazilərdə gələcəkdə həyata keçirilə biləcək digərtəşəbbüslər üçün də təcrübə yaradır. Burada tətbiq olunan həllərin səmərəliliyinin öyrənilməsi vəəldə edilən nəticələrin qiymətləndirilməsi yeni layihələrin daha düzgün planlaşdırılmasınakömək edə bilər. Bu baxımdan Ağalı yalnız yaşayış məntəqəsinin yenidən qurulması deyil, həmdə müasir kənd inkişafı yanaşmalarının sınaqdan keçirildiyi və tətbiq olunduğu mühümməkandır.
20 Oktyabr – Zəngilan şəhəri günü münasibətilə Ağalı layihəsinin əhəmiyyətini vurğulamaq, azad edilmiş torpaqlarda yaradılan yeni imkanları dəyərləndirmək vacibdir. Bu təşəbbüs doğmayurda qayıdışın real məzmun qazanmasına, insanların həyat şəraitinin yaxşılaşdırılmasına vəbölgənin iqtisadi-sosial potensialının üzə çıxarılmasına xidmət edir. Ağalı nümunəsi göstərir ki, Zəngilanın gələcəyi tarixi irsin qorunması ilə müasir inkişafın uzlaşdırılması əsasında qurulur.
Ramil Teyyubova,
YAP Xətai rayon təşkilatının fəalı
