Dövlətlərarası münasibətlərin möhkəmliyi yalnız siyasi və iqtisadi əməkdaşlıqla deyil, xalqlar arasında formalaşan qarşılıqlı anlaşma ilə də ölçülür. Humanitar əlaqələr müxtəlif cəmiyyətlərin bir-birinin tarixini, mədəniyyətini, təhsil ənənələrini və sosial həyatını daha yaxından tanımasına imkan yaradır. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Kamboca Krallığının Baş naziri Hun Manet ilə görüşündə təhsil və turizm sahələrinin əməkdaşlıq istiqamətləri kimi qeyd olunması iki ölkə arasında humanitar təmasların genişləndirilməsi üçün əhəmiyyətli zəmin yaradır.
Azərbaycan ilə Kamboca arasında təhsil sahəsində əvvəlki əlaqələrin mövcudluğu bu istiqamətin inkişafı üçün əlavə imkan təqdim edir. Sovet dövründə yüzlərlə kambocalı tələbənin Azərbaycanda təhsil alması iki ölkə arasında müəyyən humanitar təcrübənin formalaşdığını göstərir. Müasir dövrdə həmin təcrübənin yeni proqramlarla davam etdirilməsi universitetlər arasında əlaqələrin yaradılmasına, tələbə mübadiləsinə və elmi əməkdaşlığın genişləndirilməsinə şərait yarada bilər. Bu proses gələcəkdə müxtəlif sahələrdə çalışan mütəxəssislər arasında da peşəkar əlaqələrin formalaşmasına kömək edə bilər.
Mədəniyyət sahəsində əməkdaşlıq xalqların bir-birini daha dərindən tanımasına xidmət edən başqa bir istiqamətdir. Mədəniyyət günləri, sərgilər, kino nümayişləri, musiqi tədbirləri və müxtəlif yaradıcı layihələr ölkələrin mədəni irsinin tanıdılması üçün əlverişli imkanlar yaradır. Bu cür təşəbbüslər yalnız rəsmi nümayəndə heyətləri arasında deyil, cəmiyyətlərin müxtəlif təbəqələri arasında da əlaqələrin genişlənməsinə kömək edir. Qarşılıqlı mədəni tanışlıq stereotiplərin azalmasına və dövlətlər arasında münasibətlərin daha geniş sosial əsaslar üzərində inkişafına töhfə verə bilər.
Turizm sahəsi də humanitar əlaqələrin iqtisadi məzmununu gücləndirə bilər. Ölkələr haqqında məlumatlılığın artırılması, turizm marşrutlarının təqdim olunması və qarşılıqlı səfərlərin təşviqi insanların bir-birinin həyat tərzi və mədəniyyəti ilə tanış olmasına şərait yaradır. Bu sahədə əməkdaşlığın inkişafı üçün nəqliyyat əlaqələri, səyahət prosedurları, turizm xidmətlərinin keyfiyyəti və informasiya əlçatanlığı mühüm amillərdir. Müvafiq qurumlar və turizm şirkətləri arasında əlaqələrin qurulması bu imkanların daha səmərəli qiymətləndirilməsinə kömək edə bilər.
Prezident İlham Əliyevin Kamboca ilə əməkdaşlığın müxtəlif sahələrini əhatə edən yanaşması ikitərəfli münasibətlərin yalnız siyasi səviyyədə deyil, humanitar istiqamətdə də inkişaf etdirilməsinə imkan yaradır. Təhsil, mədəniyyət və turizm əlaqələri qarşılıqlı anlaşmanı gücləndirməklə yanaşı, iqtisadi əməkdaşlıq üçün də əlavə zəmin formalaşdırır. Bu sahələrdə davamlı təşəbbüslərin həyata keçirilməsi Azərbaycan və Kamboca xalqları arasında əlaqələrin möhkəmlənməsinə və tərəfdaşlığın gələcək nəsillərə ötürülməsinə xidmət edə bilər.
Gülanə Əliyeva,
YAP Nizami rayon təşkilatının “Cəmşid Naxçıvanski küçəsi, 312” ərazi partiya təşkilatının sədri
