İqtisadi inkişafın davamlılığı və regional əməkdaşlığın genişlənməsi siyasi sabitlik, təhlükəsizlik və qarşılıqlı etimadla sıx bağlıdır. Prezident İlham Əliyevin Türkmənbaşı şəhərində keçirilən 8-ci Məşvərət görüşündə bu amilləri ortaq nailiyyətlərin təməli kimi vurğulaması regional əməkdaşlığın yalnız iqtisadi layihələrdən ibarət olmadığını göstərir. Dövlətlər arasında sabit münasibətlər investisiya qərarlarının qəbuluna və uzunmüddətli layihələrin planlaşdırılmasına əlverişli şərait yaradır.
Azərbaycanla Mərkəzi Asiya ölkələri arasında əməkdaşlığın genişlənməsi ortaq iqtisadi maraqlara əsaslanır. Nəqliyyat, energetika, ticarət və rəqəmsal bağlantılar üzrə layihələr iştirakçı dövlətlərdən uzunmüddətli koordinasiya tələb edir. Bu sahələrdə infrastrukturun qurulması əhəmiyyətli maliyyə resursları və davamlı planlaşdırma tələb etdiyindən siyasi dialoqun ardıcıllığı, hüquqi öhdəliklərin aydınlığı və tərəfdaşlar arasında etibarlı münasibətlər xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Regional sabitliyin iqtisadi ölçüsü xüsusilə nəqliyyat dəhlizlərinin fəaliyyətində aydın görünür. Beynəlxalq yükdaşımalar üçün marşrut seçilərkən məsafə və qiymətlə yanaşı, daşımaların fasiləsizliyi, sərhəd prosedurlarının proqnozlaşdırıla bilməsi və logistika xidmətlərinin etibarlılığı da nəzərə alınır. Azərbaycanla Mərkəzi Asiya arasında nəqliyyat əlaqələrinin inkişafı bu səbəbdən infrastruktur investisiyaları ilə yanaşı, əməliyyat qaydalarının uzlaşdırılmasını da tələb edir.
Təhlükəsizlik və sabitlik enerji əməkdaşlığı bakımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Enerji resurslarının nəqli və elektrik bağlantılarının inkişafı uzunmüddətli texniki və kommersiya razılaşmalarına əsaslanır. Bu layihələrin səmərəli fəaliyyəti üçün infrastrukturun qorunması, fövqəladə hallara hazırlıq və iştirakçı tərəflər arasında operativ məlumat mübadiləsi vacibdir.
Prezident İlham Əliyevin Türkmənbaşı görüşündə regional sabitliyə verdiyi diqqət Azərbaycan və Mərkəzi Asiya arasında əməkdaşlığın fundamental şərtlərini ön plana çıxarır. Siyasi dialoq, iqtisadi inteqrasiya və təhlükəsizlik məsələləri bir-birini tamamlayan sahələrdir. Qarşıdakı mərhələdə ortaq layihələrin iqtisadi əsaslarla həyata keçirilməsi, dövlətlərarası koordinasiyanın gücləndirilməsi və mümkün risklərin qabaqcadan qiymətləndirilməsi vacib olacaq. Bu yanaşma regional əməkdaşlığın daha dayanıqlı əsaslar üzərində inkişafına şərait yarada bilər.
Zərifə Məmmədova,
YAP Nizami rayon təşkilatının fəalı
