2021-ci il 15 iyun tarixində Azərbaycan Respublikasının Şuşa şəhərində imzalanan “Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi” iki qardaş ölkə arasında münasibətlərin tarixində yeni bir mərhələnin başlanğıcı oldu. Bu sənəd yalnız iki dövlət arasında diplomatik razılaşma deyil, eyni zamanda ortaq tarix, mədəniyyət, dil və mənəvi dəyərlərə söykənən sarsılmaz bir birliyin hüquqi təsdiqidir.
Şuşa Bəyannaməsi özündə Azərbaycan və Türkiyə xalqlarının əsrlər boyu formalaşmış qardaşlıq münasibətlərini əks etdirir. Bu münasibətlərin ideoloji əsasları Mustafa Kamal Atatürkün “Azərbaycanın sevinci sevincimiz, kədəri kədərimizdir” və ümummilli lider Heydər Əliyevin “Türkiyə və Azərbaycan bir millət, iki dövlətdir” kəlamlarında öz ifadəsini tapmışdır. Bu fikirlər iki xalq arasında bağların nə qədər dərin və sarsılmaz olduğunu göstərir.
Bəyannamənin ən mühüm cəhətlərindən biri onun çoxşaxəli əməkdaşlıq sahələrini əhatə etməsidir. Sənəd siyasi, iqtisadi, hərbi, mədəni, humanitar, enerji və nəqliyyat sahələrində əməkdaşlığın daha da gücləndirilməsini nəzərdə tutur. Bu isə iki ölkənin təkcə regional deyil, həm də qlobal miqyasda daha güclü mövqe əldə etməsinə şərait yaradır.
Şuşa Bəyannaməsi eyni zamanda regionda yeni geosiyasi reallıqların formalaşmasında mühüm rol oynayır. Xüsusilə Vətən müharibəsindən sonra yaranmış yeni vəziyyət fonunda Azərbaycan və Türkiyə arasında strateji müttəfiqlik daha da güclənmiş, regionda sülhün və təhlükəsizliyin təmin olunmasına ciddi töhfə vermişdir. Zəngəzur dəhlizi və digər nəqliyyat layihələri isə bu əməkdaşlığın iqtisadi əsaslarını daha da möhkəmləndirir.
Sənəddə müdafiə sahəsində əməkdaşlıq xüsusi yer tutur. İki ölkə arasında hərbi sahədə qarşılıqlı yardım, birgə təlimlər və müdafiə sənayesinin inkişafı nəzərdə tutulur. Bu, təkcə hərbi gücün artması deyil, həm də regional təhlükəsizliyin təmin olunması baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.
Şuşa Bəyannaməsi həm də iqtisadi inteqrasiyanın dərinləşməsinə xidmət edir. Qarşılıqlı investisiyaların artırılması, enerji və nəqliyyat layihələrinin genişləndirilməsi, eləcə də ticarət əlaqələrinin gücləndirilməsi hər iki ölkənin iqtisadi inkişafına mühüm töhfə verir. Bu əməkdaşlıq regionun tranzit və logistika mərkəzinə çevrilməsini sürətləndirir.
Bununla yanaşı, sənəd Azərbaycan və Türkiyənin beynəlxalq aləmdə daha sıx koordinasiya olunmuş siyasət aparmasını təmin edir. İki ölkə beynəlxalq təşkilatlarda bir-birini dəstəkləyir, regional və qlobal problemlərə qarşı ortaq mövqe nümayiş etdirirlər.
Şuşa Bəyannaməsi həm də gələcək nəsillər üçün strateji yol xəritəsi rolunu oynayır. Bu sənəd iki ölkə arasındakı münasibətlərin yalnız bu gününü deyil, gələcəyini də müəyyənləşdirir və əməkdaşlığın davamlılığını təmin edir.
Nəticə olaraq, Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan və Türkiyə arasında dostluq və müttəfiqliyi daha da möhkəmləndirərək, regionda sülhün, sabitliyin və inkişafın təmin olunmasında mühüm rol oynayan tarixi və strateji sənəd kimi qəbul olunur.
Tünzalə Əliyeva,
YAP Nizami rayon təşkilatının məsləhətçisi
