Azərbaycan və Özbəkistan arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsində enerji keçidi və nəqliyyat əlaqələrinin inkişafı xüsusi əhəmiyyət qazanır. Müasir dövrdə iqtisadi inkişafın dayanıqlılığı, enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və ətraf mühitin qorunması məsələləri dövlətlərin qarşısında yeni vəzifələr qoyur. Bu baxımdan, yaşıl enerji sahəsində iki ölkə arasında əməkdaşlığın davam etdirilməsi strateji əhəmiyyət daşıyır. Bərpaolunan enerji mənbələrindən istifadə, enerji səmərəliliyinin artırılması və müasir texnologiyaların tətbiqi istiqamətində təcrübə mübadiləsi Azərbaycan və Özbəkistanın dayanıqlı inkişaf məqsədlərinə mühüm töhfə verə bilər.
Azərbaycanın Xəzər hövzəsində, xüsusilə külək və günəş enerjisi baxımından malik olduğu geniş potensial, Özbəkistanın isə günəş enerjisi imkanları və enerji sektorunda həyata keçirdiyi modernləşmə prosesi əməkdaşlıq üçün əlverişli zəmin yaradır. İki ölkənin enerji şirkətləri və aidiyyəti qurumları arasında əlaqələrin genişləndirilməsi gələcəkdə birgə layihələrin sayının artmasına imkan verə bilər. Yaşıl enerji sahəsində tərəfdaşlıq yalnız elektrik enerjisinin istehsalı ilə məhdudlaşmır; enerji infrastrukturu, texnologiya, investisiya, kadr hazırlığı və elmi-tədqiqat istiqamətlərində də yeni əməkdaşlıq imkanları formalaşır. Bu istiqamətdə əldə edilən nəticələr Azərbaycan–Özbəkistan iqtisadi münasibətlərinin daha müasir və innovativ məzmun qazanmasına xidmət edir.
Digər mühüm istiqamət isə tranzit daşımalarının genişlənməsidir. Azərbaycan və Özbəkistanın yerləşdiyi coğrafi məkan onları Avropa ilə Asiya arasında formalaşan nəqliyyat dəhlizlərinin mühüm iştirakçılarına çevirir. Azərbaycanın Xəzər üzərindən keçən nəqliyyat marşrutlarında oynadığı rol, Özbəkistanın isə Mərkəzi Asiyanın mühüm iqtisadi mərkəzlərindən biri olması iki ölkə arasında logistika əməkdaşlığının əhəmiyyətini artırır. Tranzit daşımalarında müşahidə olunan artım qarşılıqlı ticarətin genişlənməsi ilə yanaşı, region ölkələri arasında iqtisadi əlaqələrin dərinləşməsinə də müsbət təsir göstərir. Nəqliyyat infrastrukturunun təkmilləşdirilməsi, logistika xidmətlərinin sürətləndirilməsi və marşrutların səmərəliliyinin artırılması bu potensialın daha geniş şəkildə reallaşdırılmasına imkan verəcək.
Yaşıl enerji və nəqliyyat-logistika sahələrində paralel inkişaf Azərbaycan–Özbəkistan tərəfdaşlığının çoxşaxəli xarakterini nümayiş etdirir. Bir tərəfdən enerji keçidi və bərpaolunan mənbələrə əsaslanan layihələr gələcək iqtisadi inkişafın ekoloji baxımdan daha dayanıqlı modelinin formalaşdırılmasına xidmət edir, digər tərəfdən tranzit imkanlarının genişlənməsi iki ölkənin regional və beynəlxalq ticarət sistemində mövqelərini gücləndirir. Qarşılıqlı siyasi etimad və iqtisadi maraqlar bu istiqamətlər üzrə əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsi üçün möhkəm zəmin yaradır. Bu baxımdan, yaşıl enerji və tranzit daşımaları gələcəkdə Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin iqtisadi gündəliyində daha mühüm yer tutacaq strateji istiqamətlər sırasında qiymətləndirilə bilər.
Ağadadaş Həsənalıyev,
YAP Xəzər RT-ı gənc fəalı
