Prezident İlham Əliyevin oktyabrın 15-də Bakıda AQEM-in 7-ci Zirvə Görüşündə çıxışı Azərbaycanın çoxtərəfli diplomatiya sahəsində fəaliyyətini və təşkilatın institusional inkişafına verdiyi töhfələri diqqət mərkəzinə gətirmişdir. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, Azərbaycan iki il ərzində təşkilata sədrlik etdiyi müddətdə onun gücləndirilməsinə xüsusi önəm vermiş, müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığın inkişafını təşviq etmişdir. Bu fəaliyyət AQEM-in üzv dövlətlər arasında dialoqun genişləndirilməsi və ortaq problemlərin müzakirəsi üçün daha səmərəli platformaya çevrilməsinə xidmət etmişdir.
Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirə Asiya məkanında təhlükəsizlik və əməkdaşlıq məsələlərinin müzakirə olunduğu mühüm çoxtərəfli platformadır. Təşkilatın əsas məqsədləri dövlətlər arasında etimadın möhkəmləndirilməsi, qarşılıqlı anlaşmanın inkişafı və regional sabitliyə töhfə verilməsidir. Müxtəlif siyasi, iqtisadi və mədəni xüsusiyyətlərə malik ölkələrin bir araya gəlməsi ortaq məsələlərin geniş müzakirəsinə imkan yaradır.
Azərbaycanın sədrliyi dövründə AQEM-in fəaliyyətinin daha sistemli və nəticəyönümlü xarakter almasına diqqət yetirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Beynəlxalq təşkilatların nüfuzu yalnız onların üzv dövlətlərinin sayı ilə deyil, həm də qəbul etdikləri qərarların səmərəliliyi, təşəbbüslərin həyata keçirilməsi və əməkdaşlıq imkanlarının genişliyi ilə ölçülür. Azərbaycanın yanaşması təşkilatın institusional və hüquqi imkanlarının gücləndirilməsinə, üzv dövlətlər arasında qarşılıqlı əlaqələrin dərinləşdirilməsinə yönəlmişdir.
Sədrliyin mühüm istiqamətlərindən biri nəqliyyat və bağlantılar sahəsində əməkdaşlığın təşviqi olmuşdur. Müasir iqtisadiyyatın inkişafı üçün dövlətlər arasında etibarlı nəqliyyat əlaqələrinin mövcudluğu böyük əhəmiyyət daşıyır. Ticarət marşrutlarının genişləndirilməsi, tranzit imkanlarının artırılması və logistika sistemlərinin əlaqələndirilməsi region ölkələrinin iqtisadi potensialını gücləndirir. Azərbaycanın Avropa ilə Asiya arasında yerləşməsi bu sahədə əməkdaşlıq üçün əlverişli mövqe yaradır.
Rəqəmsallaşma AQEM çərçivəsində diqqət yetirilən digər mühüm istiqamətdir. Rəqəmsal texnologiyaların inkişafı dövlət idarəçiliyinin səmərəliliyini artırır, biznes proseslərini asanlaşdırır və əhali üçün xidmətlərin əlçatanlığını genişləndirir. Üzv dövlətlər arasında rəqəmsal təcrübə mübadiləsi, innovativ həllərin tətbiqi və texnoloji əməkdaşlığın qurulması ortaq inkişaf məqsədlərinə xidmət edə bilər. Bu istiqamətdə təşəbbüslərin təşviqi AQEM-in müasir çağırışlara uyğunlaşmasını dəstəkləyir.
Ətraf mühitin mühafizəsi də beynəlxalq əməkdaşlığın vacib sahələrindəndir. İqlim dəyişiklikləri, su ehtiyatlarının qorunması, torpaq deqradasiyası və ekoloji tarazlığın saxlanılması kimi problemlər ayrı-ayrı dövlətlərin səyləri ilə tam həll edilə bilməz. Bu məsələlərdə məlumat və təcrübə mübadiləsi, ortaq proqramların hazırlanması və ekoloji məsuliyyətin artırılması vacibdir. AQEM çərçivəsində ekoloji mövzuların gündəmdə saxlanılması üzv ölkələrin davamlı inkişaf məqsədlərinə töhfə verə bilər.
Azərbaycanın sədrliyi zamanı turizm sahəsində əməkdaşlığın təşviqi də diqqət çəkən istiqamətlərdəndir. Turizm xalqlar arasında əlaqələrin genişlənməsinə, iqtisadi fəallığın artmasına və mədəni irsin tanıdılmasına şərait yaradır. Üzv dövlətlər arasında turizm marşrutlarının təşviqi, məlumat mübadiləsi və birgə layihələrin hazırlanması qarşılıqlı səfərlərin sayını artıra bilər. Bu cür əməkdaşlıq həm də ölkələrin bir-birinin mədəniyyəti və ənənələri haqqında daha dolğun təsəvvür əldə etməsinə kömək edir.
Təhsil və elm sahələrində əlaqələrin inkişafı uzunmüddətli perspektiv baxımından xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Universitetlər arasında əməkdaşlıq, tələbə və müəllim mübadiləsi, birgə tədqiqatlar və elmi konfranslar üzv dövlətlərin intellektual potensialını birləşdirə bilər. İnsan kapitalının inkişafı müasir iqtisadiyyatların rəqabət qabiliyyətini müəyyən edən əsas amillərdən biridir. Buna görə də təhsil və elm sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi AQEM-in fəaliyyətinə yeni məzmun qazandırır.
Təşkilatın üzv dövlətlərinin sayının artması və institusional imkanlarının genişlənməsi onun regional proseslərdə rolunu gücləndirir. Bununla belə, üzvlük coğrafiyasının genişlənməsi ilə yanaşı, qərarların həyata keçirilməsi və ortaq təşəbbüslərin nəticələrinin qiymətləndirilməsi də vacibdir. Təşkilatın səmərəli fəaliyyəti üçün üzv dövlətlərin fəal iştirakı, davamlı dialoq və ortaq məqsədlərə bağlılıq tələb olunur.
Azərbaycanın AQEM çərçivəsindəki fəaliyyəti çoxtərəfli əməkdaşlığa praktiki yanaşmanın nümunəsidir. Ölkəmiz təşkilatın imkanlarından istifadə etməklə dövlətlər arasında qarşılıqlı etimadın möhkəmlənməsinə, iqtisadi və humanitar əlaqələrin inkişafına, regional təhlükəsizlik məsələlərinin müzakirəsinə töhfə verir. Bu yanaşma Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlərdə yalnız milli maraqlarını irəli sürən deyil, həm də ortaq təşəbbüslərin həyata keçirilməsində iştirak edən tərəfdaş olduğunu göstərir.
AQEM-in gələcək inkişafı üzv dövlətlərin siyasi iradəsindən və qarşılıqlı fəaliyyətə hazırlığından asılı olacaqdır. Beynəlxalq təşkilatların effektivliyi onların ortaq problemlərə real həll yolları təklif etməsi ilə müəyyənləşir. Azərbaycanın sədrliyi dövründə irəli sürülən təşəbbüslər təşkilatın bu istiqamətdə imkanlarını genişləndirməyə yönəlmişdir.
Prezident İlham Əliyevin Zirvə Görüşündəki çıxışı Azərbaycanın təşkilatın institusional möhkəmlənməsinə verdiyi əhəmiyyəti nümayiş etdirir. Nəqliyyat, rəqəmsallaşma, ekologiya, turizm, təhsil və elm sahələrində əməkdaşlığın təşviqi AQEM-in gündəliyini daha geniş və praktik məzmunla zənginləşdirir. Bu fəaliyyət üzv dövlətlər arasında dialoqun dərinləşməsinə və Asiya məkanında qarşılıqlı anlaşma mühitinin güclənməsinə xidmət edir.
Ramil Teyyubova,
YAP Xətai rayon təşkilatının fəalı
