Azərbaycan və Türkiyə arasında mövcud olan qardaşlıq münasibətləri uzun illər ərzində ortaq tarix, mədəniyyət, dil və milli-mənəvi dəyərlər əsasında formalaşmışdır. Bu münasibətlərin ən mühüm siyasi təzahürlərindən biri 2021-ci il iyunun 15-də Şuşa şəhərində imzalanmış Şuşa Bəyannaməsidir. Həmin sənəd iki dövlət arasında əməkdaşlığın yeni istiqamətlərini müəyyən etməklə yanaşı, regionda yaranmış yeni geosiyasi reallıqların hüquqi və siyasi ifadəsinə çevrilmişdir.
Şuşa Bəyannaməsinin məhz Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı olan Şuşa şəhərində imzalanması xüsusi tarixi və siyasi əhəmiyyət daşıyır. Vətən müharibəsində qazanılmış möhtəşəm Zəfərin simvoluna çevrilən Şuşa şəhəri bu sənədlə həm də Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığının rəmzi kimi dünya ictimaiyyətinə təqdim olunmuşdur. Bəyannamənin Şuşada imzalanması Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasından sonra regionda yaranmış yeni vəziyyətin təsdiqi kimi qiymətləndirilir.
Sənəddə siyasi dialoqun inkişafı, təhlükəsizlik, müdafiə sənayesi, iqtisadiyyat, enerji, nəqliyyat, təhsil, mədəniyyət və informasiya sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi nəzərdə tutulur. Bu istiqamətlər Azərbaycan və Türkiyənin strateji maraqlarına uyğun olmaqla yanaşı, regional sabitliyin və davamlı inkişafın təmin edilməsinə də xidmət edir.
Şuşa Bəyannaməsinin əsas məqamlarından biri müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın daha da gücləndirilməsidir. Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində təhlükəsizlik məsələlərinin xüsusi əhəmiyyət kəsb etdiyi bir dövrdə Azərbaycan və Türkiyənin birgə fəaliyyət göstərməsi regionda sülhün və sabitliyin qorunmasına mühüm töhfə verir. Bu əməkdaşlıq eyni zamanda iki ölkənin strateji müttəfiqlik münasibətlərinin daha da dərinləşdiyini göstərir.
İqtisadi sahədə əməkdaşlığın genişləndirilməsi də Bəyannamənin mühüm istiqamətlərindən biridir. Enerji layihələri, beynəlxalq nəqliyyat dəhlizləri, logistika imkanlarının artırılması və investisiya mühitinin yaxşılaşdırılması hər iki dövlətin iqtisadi inkişafına müsbət təsir göstərir. Xüsusilə regionda yeni kommunikasiya xətlərinin formalaşdırılması Azərbaycan və Türkiyənin geoiqtisadi əhəmiyyətini daha da artırır.
Şuşa Bəyannaməsi yalnız iki qardaş dövlət arasındakı münasibətlərin inkişafına xidmət edən sənəd deyil. Bu sənəd eyni zamanda Türk dünyasının inteqrasiyasına, ortaq maraqlar ətrafında birləşməsinə və beynəlxalq müstəvidə əməkdaşlığın genişlənməsinə mühüm töhfə verir. Türk dövlətləri arasında əlaqələrin gücləndirilməsi baxımından Şuşa Bəyannaməsi mühüm siyasi platforma rolunu oynayır.
Nəticə etibarilə, Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin strateji müttəfiqlik mərhələsini müəyyən edən tarixi sənəddir. Bu Bəyannamə iki ölkənin ortaq gələcək inkişaf məqsədlərini, regional əməkdaşlıq prioritetlərini və təhlükəsizlik maraqlarını özündə əks etdirir. Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan və Türkiyə arasında sarsılmaz qardaşlığın, qarşılıqlı etimadın və birgə inkişaf iradəsinin parlaq nümunəsi kimi tarixdə mühüm yer tutur.
Aydan Əliyeva,
YAP Nərimanov rayon təşkilatının gənc fəalı
