Xalqların tarixində böyük dönüşlər yaradan hadisələrin arxasında, adətən, uzunmüddətli mübarizə, sarsılmaz inam və ortaq məqsəd dayanır. Azərbaycan xalqının Şuşaya qovuşması da belə bir tarixi yolun nəticəsi idi. Otuz ilə yaxın davam edən işğal dövrü insanların yaddaşında ağrı, həsrət və ədalətsizlik hissləri yaratmışdı. Bununla yanaşı, doğma torpaqlara qayıdış ümidi heç vaxt sönməmişdi. Şuşanın azadlığı xalqımızın öz tarixi irsinə, milli kimliyinə və dövlətinin gücünə olan inamının gerçəkləşdiyi mühüm hadisəyə çevrildi.
Milli birlik Azərbaycan cəmiyyətinin ən mühüm mənəvi dayaqlarından biridir. Tarixin müxtəlif dövrlərində xalqımız qarşısına çıxan çətinlikləri həmrəylik, dözümlülük və ortaq məqsədlər sayəsində aşmağa çalışıb. Qarabağ münaqişəsi illərində də torpaqların azad edilməsi arzusu müxtəlif nəsilləri birləşdirən əsas ideyalardan biri olaraq qaldı. Şuşanın adı ailə söhbətlərində, ədəbiyyatda, musiqidə, xatirələrdə və ictimai düşüncədə yaşadıldı. Doğma şəhərlə bağlı məlumatların uşaqlara və gənclərə ötürülməsi tarixi yaddaşın qorunmasına kömək etdi.
İşğal dövründə Şuşadan uzaqda yaşayan insanların bir çoxu şəhəri görməsələr belə, onun Azərbaycan mədəniyyətindəki yerini yaxşı bilirdilər. Çünki Şuşa yalnız coğrafi məkan deyildi; o, musiqi ənənələrinin, ədəbi məktəblərin, sənətkarlığın və milli mənəviyyatın simvolu idi. Şəhərin adı xalqın ümumi yaddaşında xüsusi məna daşıyırdı. Buna görə də onun azad olunması xəbəri ölkənin bütün bölgələrində yaşayan insanlar tərəfindən şəxsi sevinc və tarixi ədalətin bərpası kimi qarşılandı.
2020-ci ildə Vətən müharibəsi başlayanda Azərbaycan cəmiyyəti ortaq məqsəd ətrafında birləşdi. Cəbhədə hərbçilərimiz döyüş tapşırıqlarını yerinə yetirir, ölkənin digər bölgələrində insanlar ordunun uğurları üçün mənəvi dəstək göstərirdilər. Könüllülük təşəbbüsləri, yardım kampaniyaları, ictimai həmrəylik və informasiya məkanında aparılan fəaliyyət müharibə dövrünün ümumi mənzərəsinin mühüm hissələri idi. Bu proses xalqın qələbəyə olan inamını gücləndirir, hər bir vətəndaşın özünü ümumi taleyin iştirakçısı kimi hiss etməsinə şərait yaradırdı.
Şuşanın azad edilməsi bu birliyin rəmzi hadisəsinə çevrildi. Noyabrın 8-də elan olunan qələbə xəbəri illərlə gözlənilən arzunun gerçəkləşdiyini göstərdi. Şəhərin azadlığı bir tərəfdən hərbçilərimizin qəhrəmanlığının nəticəsi, digər tərəfdən isə milli iradənin təntənəsi idi. İnsanların küçələrdə, evlərdə və ictimai məkanlarda yaşadığı sevinc xalqın bu hadisəyə hansı mənəvi dəyəri verdiyini nümayiş etdirdi. Şuşa Zəfəri müxtəlif yaş qruplarını, sosial təbəqələri və bölgələri birləşdirən ümumi milli qürur mənbəyinə çevrildi.
Milli birlik yalnız müharibə dövründə göstərilən həmrəyliklə məhdudlaşmır. Qələbədən sonra qarşıya çıxan vəzifələr də eyni dərəcədə ortaq məsuliyyət tələb edir. Azad edilmiş ərazilərin bərpası, keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışı, infrastrukturun qurulması və iqtisadi həyatın canlandırılması uzunmüddətli əmək və səbir tələb edən proseslərdir. Bu istiqamətlərdə əldə olunan nəticələr dövlət qurumlarının fəaliyyəti ilə yanaşı, vətəndaşların təşəbbüskarlığına, peşəkar biliklərinə və ictimai məsuliyyətinə də bağlıdır.
Şuşanın yenidən qurulması milli həmrəyliyin sülh şəraitində davam etdirilməsinin nümunəsidir. Şəhərdə aparılan bərpa işləri tarixi abidələrin qorunmasını, yaşayış mühitinin yenilənməsini və mədəni tədbirlərin təşkilini əhatə edir. Şuşanın əvvəlki şöhrətinin bərpası onun tarixi simasının müasir inkişaf imkanları ilə uzlaşdırılmasını tələb edir. Bu işdə memarlar, mühəndislər, tarixçilər, sənətşünaslar, mədəniyyət işçiləri və digər mütəxəssislər mühüm rol oynayırlar.
Şuşa Zəfəri gənclərə də mühüm mesaj verir. Vətənə bağlılıq yalnız duyğularla ifadə olunmamalı, bilik, əmək, peşəkarlıq və məsuliyyət vasitəsilə də göstərilməlidir. Ölkənin inkişafına töhfə verən, milli dəyərləri qoruyan, qanunlara hörmət edən və ictimai həmrəyliyi gücləndirən gənclər qələbənin mənəvi mirasını yaşadırlar. Tarixi hadisələrin dərindən öyrənilməsi gənc nəslin dövlətçilik düşüncəsinin formalaşmasına və milli kimliyini daha yaxşı dərk etməsinə kömək edir.
Bu gün Şuşanın azadlığı haqqında danışarkən yalnız keçmişdəki həsrəti və döyüşlərin qəhrəmanlığını xatırlamaq kifayət deyil. Qələbənin yaratdığı imkanlardan düzgün istifadə etmək, sülhü qorumaq, şəhərin mədəni irsini gələcək nəsillərə çatdırmaq və azad edilmiş torpaqlarda davamlı inkişafı təmin etmək də mühüm vəzifələrdir. Milli birlik bu məqsədlərin həyata keçirilməsi üçün ən etibarlı mənəvi dayaqlardan biri olaraq qalır.
Şuşaya aparan yol xalqımızın səbir, iradə, fədakarlıq və birlik tarixidir. Bu yolun ən parlaq səhifəsi 2020-ci il noyabrın 8-də yazıldı. Həmin tarix göstərdi ki, ortaq məqsəd ətrafında birləşən, öz tarixinə sahib çıxan və gələcəyinə inanan xalq böyük sınaqlardan keçərək arzuladığı nəticəyə çata bilər. Şuşanın azadlığı milli həmrəyliyin gücünü təsdiqləyən və Azərbaycanın gələcək inkişafına mənəvi dayaq verən tarixi qələbədir.
Zeynəb Əliyeva,
YAP Xətai rayon təşkilatının fəalı
