Azərbaycanın dövlət idarəçiliyi sahəsində tətbiq etdiyi yeniliklər, xüsusilə vətəndaşlara xidmətlərin göstərilməsində müasir yanaşmaların təşviqi ölkənin institusional təcrübəsinin beynəlxalq səviyyədə tanınması baxımından əhəmiyyətlidir. Bu istiqamətdə “ASAN xidmət” modeli dövlət-vətəndaş münasibətlərinin təkmilləşdirilməsinə, xidmətlərin daha əlçatan təşkilinə və idarəçilik proseslərində şəffaflığın gücləndirilməsinə yönəlmiş mühüm təşəbbüslərdən biri kimi diqqət çəkir. Modelin Kambocada da maraq doğurması Azərbaycanın dövlət xidmətləri sahəsində formalaşdırdığı təcrübənin digər ölkələr üçün də öyrənilməyə açıq olduğunu göstərir.
Müasir dövrdə dövlət xidmətlərinin təşkili yalnız inzibati prosedurların həyata keçirilməsi ilə məhdudlaşmır. Bu sahədə əsas məqsədlərdən biri vətəndaşların ehtiyaclarını nəzərə alan, vaxt itkisini azaldan, müraciət prosesini sadələşdirən və dövlət qurumları ilə insanlar arasında səmərəli əlaqə yaradan mexanizmlərin qurulmasıdır. “ASAN xidmət” yanaşması bu prinsiplərin vahid xidmət mühitində tətbiqinə əsaslanır. Müxtəlif xidmətlərin əlaqələndirilmiş şəkildə təqdim edilməsi və müraciət edən şəxslərin ehtiyaclarının nəzərə alınması dövlət idarəçiliyinin vətəndaşyönümlü təşkilinə töhfə verir.
Bu modelin əhəmiyyəti, ilk növbədə, xidmətlərin göstərilməsi prosesində rahatlığın və əlçatanlığın artırılması ilə bağlıdır. Vətəndaşların müxtəlif inzibati məsələləri həll etmək üçün müraciətlərini daha sistemli şəkildə həyata keçirə bilməsi dövlət qurumlarının fəaliyyətinə dair ümumi təsəvvürün formalaşmasına da təsir göstərir. Xidmət prosesinin aydın təşkili, müraciətlərin operativ qəbul edilməsi və vətəndaşlarla ünsiyyətə xüsusi diqqət yetirilməsi dövlət idarəçiliyində keyfiyyət meyarlarının yüksəldilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.
“ASAN xidmət” modelinin Kambocada maraq doğurması Azərbaycan təcrübəsinin beynəlxalq müstəvidə təqdim olunması üçün əlavə imkanlar yaradır. Müxtəlif ölkələr dövlət xidmətlərinin təşkilində fərqli hüquqi sistemlərə, idarəetmə ənənələrinə və institusional imkanlara malikdirlər. Buna görə də bir ölkədə uğurla tətbiq olunan yanaşmanın başqa dövlətə ötürülməsi zamanı yerli şəraitin, əhalinin ehtiyaclarının və mövcud idarəetmə mexanizmlərinin nəzərə alınması vacibdir. Azərbaycan təcrübəsinin öyrənilməsi Kamboca üçün uyğun həll yollarının müəyyənləşdirilməsi istiqamətində fikir mübadiləsinə zəmin yarada bilər.
Dövlət xidmətlərinin rəqəmsallaşdırılması və müasir texnologiyaların tətbiqi də bu sahənin inkişafında mühüm rol oynayır. Elektron xidmətlərin genişləndirilməsi, məlumatların idarə olunmasının təkmilləşdirilməsi və inzibati proseslərin sadələşdirilməsi vətəndaşların dövlət qurumları ilə əlaqəsini asanlaşdıra bilər. “ASAN xidmət” təcrübəsinin öyrənilməsi bu məsələlər üzrə beynəlxalq bilik mübadiləsinin aparılması və xidmətlərin təşkili sahəsində müxtəlif yanaşmaların müqayisə edilməsi üçün imkan yaradır.
Beləliklə, “ASAN xidmət” modelinin Kambocada maraq doğurması Azərbaycanın dövlət xidmətləri sahəsindəki təcrübəsinin beynəlxalq əməkdaşlıq baxımından əhəmiyyətini ön plana çıxarır. Bu maraq iki ölkə arasında yalnız siyasi dialoqun deyil, dövlət idarəçiliyi və ictimai xidmətlərin təşkili üzrə təcrübə mübadiləsinin də inkişaf etdirilməsi üçün potensial yaradır.
Fatma İsmayılova,
YAP Xətai rayon təşkilatının fəalı
