Dövlət idarəçiliyinin səmərəliliyi vətəndaşların ehtiyaclarına nə dərəcədə cavab verməsi, xidmətlərin əlçatanlığı və inzibati prosedurların aydın təşkili ilə sıx bağlıdır. Müasir idarəetmə sistemlərində vətəndaşların müraciətlərinin operativ şəkildə cavablandırılması, xidmətlərdən istifadənin asanlaşdırılması və dövlət qurumlarının fəaliyyətində şəffaflığın təmin olunması əsas istiqamətlərdən sayılır. Azərbaycanın “ASAN xidmət” modeli bu yanaşmanın tətbiqi baxımından diqqət çəkən nümunələrdən biridir.
“ASAN xidmət” sisteminin əsas xüsusiyyətlərindən biri dövlət xidmətlərinin vətəndaşların ehtiyacları nəzərə alınmaqla təşkil edilməsidir. Müxtəlif xidmətlərin vahid məkanda təqdim olunması müraciət edən şəxslərin inzibati məsələlərini daha rahat həll etməsinə imkan verir. Bu yanaşma dövlət qurumlarının fəaliyyətində koordinasiyanın əhəmiyyətini artırır, xidmət prosesinin təşkilinə sistemli baxış formalaşdırır və vətəndaşların vaxtına qənaət edilməsinə kömək edir.
Dövlət xidmətlərinin keyfiyyəti vətəndaşların gündəlik həyatı ilə birbaşa əlaqəli olduğundan bu sahədə həyata keçirilən islahatlar cəmiyyət üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. İnsanların müxtəlif sənədlərin əldə olunması, qeydiyyat prosedurları və digər inzibati məsələlərlə bağlı xidmətlərə ehtiyacı yaranır. Həmin xidmətlərin aydın qaydalar əsasında və əlçatan formada təqdim olunması dövlət-vətəndaş münasibətlərinin daha səmərəli qurulmasına şərait yaradır. “ASAN xidmət” modeli də xidmət proseslərinin təşkilində bu prinsiplərin əhəmiyyətini nümayiş etdirir.
Modelin Kambocada maraq doğurması Azərbaycanın idarəçilik sahəsində qazandığı təcrübənin başqa ölkələr tərəfindən də öyrənilməsi imkanlarını gündəmə gətirir. Dövlət xidmətlərinin modernləşdirilməsi bir çox ölkə üçün aktual məsələdir. Əhalinin artan tələbatı, rəqəmsal texnologiyaların inkişafı və inzibati prosedurların sadələşdirilməsi zərurəti dövlət qurumlarından daha çevik yanaşmalar tələb edir. Bu şəraitdə fərqli ölkələrin uğurlu təcrübələrinin öyrənilməsi və yerli ehtiyaclara uyğunlaşdırılması qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın istiqamətlərindən biri ola bilər.
Azərbaycan təcrübəsinin beynəlxalq səviyyədə təqdim olunması dövlət idarəçiliyi sahəsində dialoqun genişləndirilməsinə də xidmət edir. Belə təcrübə mübadiləsi zamanı yalnız mövcud xidmət mexanizmləri deyil, onların tətbiqi zamanı qarşıya çıxan məsələlər, təşkilati həllər və texnoloji imkanlar da müzakirə oluna bilər. Bu yanaşma ölkələrə bir-birinin təcrübəsindən öyrənmək və öz idarəetmə sistemlərinin xüsusiyyətlərinə uyğun qərarlar müəyyənləşdirmək imkanı verir.
Vətəndaşyönümlü xidmət modelinin davamlı inkişafı üçün texnoloji yeniliklərlə yanaşı, insan amili də nəzərə alınmalıdır. Xidmət göstərən əməkdaşların peşəkarlığı, müraciət edən şəxslərlə düzgün ünsiyyət qurulması, məlumatların aydın təqdim edilməsi və xidmət standartlarına riayət olunması ümumi keyfiyyətin mühüm tərkib hissələridir. Bu amillərin əlaqələndirilmiş şəkildə tətbiqi dövlət xidmətlərinin təşkilində ardıcıl yanaşmanın formalaşmasına kömək edir.
“ASAN xidmət” modelinə Kambocada göstərilən maraq dövlət idarəçiliyində vətəndaşların ehtiyaclarına əsaslanan yanaşmaların beynəlxalq səviyyədə müzakirəsi üçün imkan yaradır. Bu istiqamətdə əlaqələrin inkişafı Azərbaycan və Kamboca arasında təcrübə mübadiləsinin genişləndirilməsinə, idarəçilik sahəsində qarşılıqlı öyrənmə imkanlarının araşdırılmasına və dövlət xidmətlərinin modernləşdirilməsi mövzusunda dialoqun davam etdirilməsinə töhfə verə bilər.
Kazım Kazımlı,
YAP Xətai rayon təşkilatının fəalı
