AnalitikaGündəmSiyasət

Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılması: milli maraqlar və siyasi sabitlik naminə tarixi təşəbbüs

Bəzən tarixi hadisələri anlamaq üçün yalnız onların baş verdiyi tarixə deyil, həmin dövrün ictimai-siyasi mənzərəsinə nəzər salmaq lazımdır. Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılması da öz dövrünün reallıqları, cəmiyyətin gözləntiləri və ölkənin qarşılaşdığı taleyüklü problemlərlə birbaşa bağlı idi. 1992-ci ildə Azərbaycanda yeni siyasi təşkilatın təsis olunması təsadüfi seçim deyil, müstəqil dövlətin qorunması və inkişafı baxımından meydana çıxmış obyektiv zərurət idi.

Azərbaycan dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra qarşıda çoxsaylı vəzifələr dayanırdı. Yeni dövlət institutlarının formalaşdırılması, iqtisadi sistemin yenidən qurulması, beynəlxalq münasibətlər sistemində Azərbaycanın mövqeyinin möhkəmləndirilməsi və ərazi bütövlüyünün müdafiəsi əsas prioritetlər sırasında idi. Lakin daxildəki siyasi qarşıdurmalar, idarəçilikdəki problemlər və cəbhədə yaranmış ağır vəziyyət bu vəzifələrin yerinə yetirilməsini çətinləşdirirdi.

Belə bir mürəkkəb şəraitdə ölkənin gələcəyini düşünən ziyalılar Azərbaycanın təcrübəli dövlət xadiminin rəhbərliyi altında birləşməsinin vacibliyini anlayırdılar. Onlar Heydər Əliyevin zəngin dövlətçilik təcrübəsini, siyasi nüfuzunu, idarəçilik bacarığını və xalq arasında olan etimadını nəzərə alaraq ona müraciət etdilər. 91 nəfər ziyalının 1992-ci il oktyabrın 16-da ünvanladığı müraciət məhz bu ehtiyacdan irəli gəlirdi.

Heydər Əliyevin müraciətə verdiyi cavabda yeni siyasi təşkilatın yaradılmasının obyektiv zərurət olduğu xüsusi vurğulanırdı. Bu mövqe həmin dövrdə Azərbaycanın siyasi həyatında güclü təşkilatlanmaya və milli maraqları əsas götürən siyasi platformaya ehtiyac olduğunu göstərirdi.

Noyabrın 21-də Naxçıvanda keçirilən təsis konfransı bu təşəbbüsün reallaşmasını təmin etdi. Ölkənin müxtəlif bölgələrini təmsil edən 550 nəfərlik təşəbbüs qrupunun iştirakı ilə Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılması haqqında qərar qəbul olundu. Partiyanın Proqramı və Nizamnaməsi təsdiq edildi, Heydər Əliyev yekdilliklə sədr seçildi. Bu hadisə ölkənin siyasi həyatında yeni təşkilatlanma mərhələsinin başlanğıcı oldu.

YAP-ın yaranmasını zəruri edən əsas amillərdən biri milli birliyin təmin olunması idi. Müstəqilliyin ilk illərində cəmiyyətin müxtəlif təbəqələrinin ortaq məqsədlər ətrafında birləşməsi, dövlətçilik maraqlarının şəxsi və qrup maraqlarından üstün tutulması xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. Yeni siyasi təşkilatın fəaliyyət fəlsəfəsində də bu prinsip mühüm yer tuturdu.

Digər mühüm amil siyasi sabitliyin və güclü dövlət idarəçiliyinin təmin edilməsi idi. Azərbaycanın müstəqilliyini qoruyub saxlaması, beynəlxalq aləmdə suveren dövlət kimi mövqeyini möhkəmləndirməsi üçün ardıcıl və məqsədyönlü siyasətə ehtiyac var idi. Heydər Əliyevin siyasi təcrübəsi və dövlətçilik baxışları bu baxımdan cəmiyyətin mühüm gözləntiləri ilə üst-üstə düşürdü.

Yeni Azərbaycan Partiyasının təsis olunmasından sonra onun ictimai-siyasi nüfuzu sürətlə artdı. Partiyanın təşkilatlanması, regional strukturlarının yaradılması və siyasi proseslərdə fəal iştirakı onun ölkənin aparıcı siyasi qüvvələrindən birinə çevrilməsinə şərait yaratdı. 1993-cü ildə Heydər Əliyevin rəhbərliyə qayıdışından sonra dövlət idarəçiliyində sabitliyin bərqərar olunması, iqtisadi və siyasi islahatların həyata keçirilməsi Azərbaycanın gələcək inkişafının əsasını formalaşdırdı.

Partiyanın yaranmasının obyektiv zərurət olması sonrakı tarixi proseslərin təhlili zamanı da öz təsdiqini tapır. Çünki həmin dövrdə atılan addımlar ölkənin siyasi təşkilatlanmasına, dövlətçilik ideyalarının möhkəmlənməsinə və milli maraqların müdafiəsinə xidmət edən mühüm platformanın formalaşmasına gətirib çıxardı.

Bu gün Yeni Azərbaycan Partiyasının yaranma tarixini qeyd edərkən həmin qərarın hansı mürəkkəb şəraitdə qəbul edildiyini xatırlamaq xüsusi əhəmiyyət daşıyır. 1992-ci ilin siyasi reallıqları ilə bugünkü Azərbaycan arasında böyük fərq olsa da, dövlətçilik, müstəqillik və milli maraqlar məsələləri öz aktuallığını qoruyur.

Yeni Azərbaycan Partiyasının təsis olunması bir dövrün siyasi ehtiyacından doğan, zamanın sınağından keçərək ölkənin siyasi həyatında özünəməxsus yer tutan tarixi hadisədir. Onun yaranma zərurətini şərtləndirən əsas məsələ isə Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi mövcudluğunun və gələcək inkişafının təmin edilməsi idi.

Cəlal Abdullayev,
Xəzər rayonunun gənc fəalı,Milli Aviasiya Akademiyasının tələbəsi

 

 

Oxşar Xəbərlər

Back to top button